Γράφει : Δεληγιαννιδηs Γεώργιος
Παρά το γεγονός ότι οι πρόσφατες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία αναδεικνύουν την κυριαρχία της αεροπορικής ισχύος και των προηγμένων συστημάτων πυροβολικού (drones, βαλλιστικά βλήματα), η ιστορική πραγματικότητα παραμένει αμείλικτη: καμία εδαφική διεκδίκηση δεν μπορεί να εδραιωθεί χωρίς την «αρβύλα» του πεζικού και τις ερπύστριες των τεθωρακισμένων. Το άρμα μάχης παραμένει ο αδιαμφισβήτητος κυρίαρχος του εδάφους.
Η Ιστορική Διαδρομή και το Παράδοξο των Leopard
Οι βάσεις της σημερινής αρματικής σύνθεση του Ελληνικού Στρατού τέθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του '80. Τότε, η χώρα προχώρησε στην αγορά μιας ταξιαρχίας των Leopard 1 GR, προηγμένων μεν, αλλά «βαρέων» για τα δεδομένα του τότε οδικού δικτύου. Παράλληλα, ο ΕΣ εκσυγχρόνισε τα M48 στο επίπεδο MOLF, ενσωματώνοντας ένα Σύστημα Ελέγχου Πυρός (ΣΕΠ) ανώτερο από τα αντίστοιχα τουρκικά. Με την προσθήκη των M60 A1/A3 και την απόσυρση των γαλλικών AMX-30, διαμορφώθηκε μια ισχυρή δύναμη κρούσης.
Στα μέσα της δεκαετίας του 2000, η Ελλάδα απέκτησε ποιοτικό πλεονέκτημα με την έλευση των Leopard 2 HEL και A4. Ωστόσο, η κίνηση συνοδεύτηκε από μια παγκόσμια πρωτοτυπία: την έλλειψη πυρομαχικών 120mm για αρκετά χρόνια, γεγονός που ανάγκασε τον ΕΣ σε εσωτερικές μετακινήσεις παλαιότερων M48 για να εξασφαλίσει αμυντική επάρκεια. Σήμερα, η δύναμη αποτελείται από 170 Leopard 2 HEL, 183 Leopard 2 A4, περίπου 500 Leopard 1 A5 και τον στόλο των M48 MOLF. Στην αντίπερα όχθη, ο τουρκικός στρατός παρατάσσει μια πολυσυλλεκτική δύναμη. Διαθέτει περίπου 300 Leopard 2 A4 (κάποια εκ των οποίων αναβαθμισμένα εγχώρια), έναν μεγάλο αριθμό εκσυγχρονισμένων M60 εκσυγχρονισμένων με κανόνι 120mm (περίπου 170 Sabra και επιπλέον M60 TM), καθώς και παλαιότερα Leopard 1 (εκσυγχρονισμένα στο αντίστοιχο επίπεδο με τα ελληνικά) . Τέλος το πρόγραμμα του εγχώριου άρματος Altay συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα παραγωγής.
Επιλογές για το Μέλλον: Εκσυγχρονισμός και M1 Abrams
Ο Ε.Σ. βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι για την επιβίωση των αρμάτων του:
1. Εκσυγχρονισμός Leopard 2 : Επιβεβλημένη αναβάθμιση σε σκοπευτικά, θωράκιση, προστασία από drones και ψηφιακές επικοινωνίες.
2. Αναβάθμιση Leopard 1 A5: Η Ελλάδα είναι ο μεγαλύτερος χρήστης παγκοσμίως. Ένας στοχευμένος εκσυγχρονισμός (νέο ΣΕΠ, θερμικά 3ης γενιάς) θα επέτρεπε την αξιοποίηση του τεράστιου αποθέματος βλημάτων 105mm. Στο ανάγλυφο του Έβρου και των νησιών, όπου οι εμπλοκές είναι σε αποστάσεις κάτω από τα 1.000 μέτρα, τα Leopard 1 A5 μπορούν να σταθούν με αξιώσεις απέναντι σε κάθε τουρκικό τύπο. Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες προτάσεις εκσυγχρονισμού παρουσιάστηκε πρόσφατα από την ελληνική εταιρία "EODH" με την κωδικοί ονομασία "Leo 1 HEL". Η ολοκληρωμένη αυτή πρόταση συνοπτικά περιλαμβάνει ψηφιακή διακυβέρνηση του άρματος, νέο συγκρότημα ισχύος 1000 ίππων ώστε να βελτιωθεί η ευκινησία , νέο ΣΕΠ & σκοπευτικά, βελτιωμένη θωράκιση, antidrone προστασία που θα εξασφαλίζει την επιβιωσιμοτητα του σε στα πεδία των μαχών .
3. Παραχώρηση M1 Abrams: Παρά το υψηλότερο κόστος χρήσης, η απόκτησή τους από τις ΗΠΑ αποτελεί ευκαιρία για τη δημιουργία ενός «ατσάλινου τοίχου» κατά μήκος του Έβρου με άρματα των 120mm με πολύ χαμηλότερο κόστος από την αγορά νέων αρμάτων. Κατά καιρούς υπήρξαν αναφορές για πιθανότητα δωρεάν παραχώρησης αριθμού αρμάτων απο τις ΗΠΑ.
Η Πρόκληση των Οχημάτων Μεταφοράς (ΤΟΜΑ & ΤΟΜΠ) Στον αντίποδα των αρμάτων μάχης, ακόμα μεγαλύτερες είναι οι ανάγκες του Ε.Σ. για οχήματα μεταφοράς προσωπικού που να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες συνθήκες. Το ζητούμενο είναι διπλό: προστασία απέναντι σε σύγχρονες απειλές και κατάλληλη ταχυκινησία, ώστε να μπορούν να ακολουθούν τα Leopard 2 στο πεδίο της μάχης.
Ο Ελληνικός Στρατός υπήρξε πρωτοπόρος, αναγνωρίζοντας νωρίς την ανάγκη για ένα σύγχρονο όχημα με πύργο και ικανό οπλισμό. Έτσι, στις αρχές της δεκαετίας του '80 (παραγγελία 1980), ενσωμάτωσε τα γαλλικά AMX-10P. Ήταν οχήματα πρωτοποριακά για την εποχή τους, καθώς διέθεταν πυροβόλο 20mm, προσφέροντας στην ομάδα μάχης μια ισχύ πυρός που τα τότε ΤΟΜΠ στερούνταν.
Ωστόσο, από τις αρχές του '90, η Ελλάδα άρχισε να βασίζεται μαζικά στα αμερικανικά M113. Παρά την αξιοπιστία τους, τα "παπάκια" άφηναν τον πολυβολητή εκτεθειμένο σε πάσης φύσεως πυρά, στερούμενα προστατευμένου πύργου. Παράλληλα, το εγχώριας κατασκευής «Λεωνίδας» (ELVO), αν και ένα εξαιρετικό όχημα με βαρύτερη θωράκιση, ευκινησία και χαμηλό προφίλ, εξοπλίστηκε ελαφριά, χωρίς έναν πύργο που θα παρείχε πλήρη προστασία και υποστήριξη στην ομάδα μάχης.
Η κατάσταση δεν βελτιώθηκε ουσιαστικά ούτε με την εισαγωγή περίπου 500 BMP-1 από τα αποθέματα της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Τα οχήματα αυτά υπηρετούσαν μια διαφορετική φιλοσοφία: η ομάδα μάχης ήταν εκτεθειμένη κατά την έξοδο από αυτό , ενώ το πυροβόλο των 73mm και τα σκοπευτικά τους παρουσίαζαν σημαντικές αδυναμίες ακρίβειας και σταθεροποίησης σε σύγχρονα περιβάλλοντα.
Οι Πρόσφατες Ενισχύσεις: M1114 και Marder 1A3 Στο πλαίσιο της ενίσχυσης με τροχοφόρα, η Ελλάδα απέκτησε από τις ΗΠΑ τα θωρακισμένα M1114 HMMWV (Humvee), τα οποία προσέφεραν μια πρώτη λύση προστασίας σε αποστολές επιτήρησης και συνοδείας. Η σημαντικότερη όμως ποιοτική αναβάθμιση ήρθε πρόσφατα με τα 40 Marder 1A3 από τη Γερμανία. Τα οχήματα αυτά έφτασαν στην Ελλάδα μέσω μιας συμφωνίας ανταλλαγής ("Ringtausch"), όπου η χώρα μας παραχώρησε τα παλαιά σοβιετικά BMP-1 στην Ουκρανία και έλαβε σε αντικατάσταση τα γερμανικά ΤΟΜΑ, τα οποία διαθέτουν εξαιρετική θωράκιση και πυροβόλο 20mm, ιδανικά για να συνοδεύουν τα Leopard. Ωστόσο ακόμα και σήμερα ο αριθμός τους παραμένει μικρός για να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες του ελληνικού στρατού.
Το Σταυροδρόμι του Εκσυγχρονισμού
Σήμερα, ο Ε.Σ. εξετάζει σοβαρά το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των M113 για 500 οχήματα . Η αναβάθμιση αναμένεται να περιλαμβάνει:
Εγκατάσταση νέου κινητήρα και μετάδοσης κίνησης.
Προσθήκη θωράκισης (slat armor) για προστασία από RPG.
Τοποθέτηση πύργου & τηλεχειριζόμενων σταθμών όπλων (RCWS) ώστε ο χειριστής να είναι προστατευμένος εντός του σκάφους.
σκοπευτικά ημέρας - νύκτας
σύγχρονο σύστημα πυρόσβεσης
ψηφιοποίηση οχήματος
Ο εκσυγχρονισμός των Μ113 φαντάζει μονόδρομος καθότι ο Ε.Σ. διαθέτει τεράστιο στόλο και ο εκσυγχρονισμός θα προσφέρει ενα σύγχρονο όχημα μάχης με κόστος υποπολλαπλάσιο από την αγορά καινούργιου.
Ένα εύλογο ερώτημα προκύπτει για τα «Λεωνίδας». Γιατί η Ελλάδα δεν τα εκσυγχρονίζει, τη στιγμή που η Κύπρος έχει εκφράσει έντονο ενδιαφέρον για την αναβάθμιση του δικού της στόλου; Η αναβάθμιση σε επίπεδο "Λεωνίδας 3" θα μπορούσε να προσφέρει ένα αξιόμαχο όχημα με χαμηλό κόστος, αξιοποιώντας την υπάρχουσα υποδομή.
Η Προοπτική των M2 Bradley
Η πρόσφατη άφιξη των 40 Marder 1A3 από τη Γερμανία έδωσε μια ποιοτική ανάσα, ενώ η πιθανή απόκτηση με άκρως ευνοϊκούς όρους των αμερικανικών M2 Bradley θα άλλαζε τις ισορροπίες, καθώς το πυροβόλο των 25mm και οι πύραυλοι TOW μπορούν να αντιμετωπίσουν άμεσα τα εχθρικά τεθωρακισμένα. Έτσι όσο δεν βρίσκεται λύση για επιπρόσθετα γερμανικά Marder, στο τραπέζι παραμένει η πιθανότητα απόκτησης μεταχειρισμένων M2 Bradley από τα αποθέματα του Αμερικανικού Στρατού. Παρά το γεγονός ότι το Bradley έχει υψηλότερο κόστος λειτουργίας, η ένταξή του σε ελληνική υπηρεσία θα δημιουργούσε έναν αδιαπέραστο «ατσάλινο τοίχο». Με το πυροβόλο των 25mm και τους αντιαρματικούς πυραύλους TOW, το Bradley είναι το μόνο όχημα που μπορεί να κοιτάξει «στα μάτια» τα τουρκικά τεθωρακισμένα, προσφέροντας την απαραίτητη ισορροπία απέναντι στην αριθμητική υπεροχή του αντιπάλου.
Με τα προγράμματα αυτά η χώρα εξασφαλίζει την πλήρη εκμετάλλευση του υφιστάμενου στόλου με προσιτό κόστος δημιουργώντας μια σύγχρονη αιχμή του δόρατος για τις ένοπλες δυνάμεις που ενσωματώνουν ολα τα διδάγματα των τελευταίων εξελίξεων στα σύγχρονα πεδία των μαχών.
Ακολουθήστε τη σελίδα του metrosport.gr και στο google news
Μπείτε στην παρέα μας στο instagram
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook
Εγγραφείτε στο κανάλι του metrosport.gr και του Metropolis 95.5 στο youtube