Το καθισιό και ο κίνδυνος άνοιας

Metrosport Team02 Απριλίου 2026

Για να αποφύγουμε μελλοντικά προβλήματα υγείας, πολλοί προσπαθούμε να περπατάμε περισσότερο και να μειώνουμε τις ώρες καθιστικής ζωής. Ωστόσο, νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη: δεν έχει σημασία μόνο πόσο καθόμαστε, αλλά και τι κάνουμε όσο καθόμαστε.

Σύμφωνα με έρευνα διάρκειας 19 ετών που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Preventive Medicine, οι δραστηριότητες που κρατούν το μυαλό ενεργό — όπως εργασία γραφείου, διάβασμα, συναντήσεις ή ακόμη και πλέξιμο — συνδέονται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.

Αντίθετα, η παθητική καθιστική ζωή, όπως η παρακολούθηση τηλεόρασης ή άλλες δραστηριότητες χωρίς πνευματική συμμετοχή, δεν φαίνεται να προσφέρει την ίδια προστασία στον εγκέφαλο.

Μάλιστα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αντικατάσταση μόλις μίας ώρας παθητικού καθισιού την ημέρα με μία ώρα πνευματικά ενεργού δραστηριότητας συνδέθηκε με μείωση του κινδύνου άνοιας κατά 7%, χωρίς να απαιτείται σωματική άσκηση.

Η μελέτη παρακολούθησε 20.811 ενήλικες στη Σουηδία, ηλικίας 35 έως 64 ετών, για σχεδόν δύο δεκαετίες. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, 569 άτομα εμφάνισαν άνοια.

Οι συμμετέχοντες κατέγραφαν τις καθημερινές τους συνήθειες, ξεχωρίζοντας τον χρόνο που περνούσαν σε:

  • παθητικές δραστηριότητες (τηλεόραση, μουσική, χαλάρωση),
  • πνευματικά ενεργές δραστηριότητες (εργασία γραφείου, διάβασμα, γράψιμο, παζλ, πλέξιμο).

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:

  • Κάθε επιπλέον ώρα πνευματικά ενεργού καθισιού συνδέθηκε με 4% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας.
  • Σε πιο σύνθετη ανάλυση, το όφελος έφτασε έως και 11%.

Το όφελος φάνηκε να είναι μεγαλύτερο σε άτομα ηλικίας 50 έως 64 ετών. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι αυτό σχετίζεται με το λεγόμενο γνωστικό απόθεμα, δηλαδή την ικανότητα του εγκεφάλου να αντέχει τη φθορά χάρη στη συνεχή νοητική άσκηση.

Με απλά λόγια, όσο περισσότερο «δουλεύει» το μυαλό μας με τα χρόνια, τόσο πιο ανθεκτικό γίνεται.

Επίσης, το είδος των δραστηριοτήτων αλλάζει με την ηλικία. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία διαβάζουν, γράφουν ή λύνουν παζλ, ενώ οι νεότεροι περνούν περισσότερο χρόνο σε πνευματικά απαιτητική εργασία.

Ένας περιορισμός της μελέτης είναι ότι ξεκίνησε το 1997, πριν την κυριαρχία των smartphones και των social media. Οι σύγχρονες συνήθειες, που συχνά ενθαρρύνουν παθητική κατανάλωση περιεχομένου, μπορεί να επηρεάζουν τον εγκέφαλο διαφορετικά σε σχέση με την τηλεόραση παλαιότερων δεκαετιών.

Παρόλα αυτά, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε όλες τις καθιστικές δραστηριότητες με τον ίδιο τρόπο. Η ποιότητα του χρόνου που περνάμε καθιστοί φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο για την υγεία του εγκεφάλου.

Ακολουθήστε τη σελίδα του metrosport.gr και στο google news

Μπείτε στην παρέα μας στο instagram

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook

Εγγραφείτε στο κανάλι του metrosport.gr και του Metropolis 95.5 στο youtube

Μαζί και στο spotify

Προτείνουμε
This page might use cookies if your analytics vendor requires them.