Η νέα τάξη πραγμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο είναι κατά του σχεδίου Pax Turca. Ο Ισραηλινός ειδικός Σ. Γκάλ αποκαλύπτει το γιατί η περιοχή από τις ακτές του Ισραήλ μέχρι το Αιγαίο και την Κύπρο, αφορούν την ίδια την ύπαρξη της χώρας του.
Το άρθρο του αφορά το εννοιολογικό πλαίσιο του μετασχηματισμού της σημερινής Τουρκίας που εκφράζεται από την Άγκυρα ως Pax Turkica/Pax Türk/Pax Türkiye.
Αυτή η προσέγγιση στην οθωμανική νοσταλγία της σημερινής τουρκικής ελίτ στην περιοχή μας, από την οποία κινδυνεύουν όλες οι χώρες.
Ο ίδιος αναφέρει: "από την Ιερουσαλήμ, το Αιγαίο δεν κατατάσσεται ως διαφορά. Αξιολογείται ως θέατρο πίεσης. Τα πρότυπα κλιμάκωσης χαρτογραφούνται. Τα κατώφλια αντίδρασης δοκιμάζονται. Αυτό που εμφανίζεται ως διαμάχη για τα ελληνικά νησιά λειτουργεί ως χώρος πρόβας.
Το ζήτημα δεν είναι το έδαφος. Είναι εάν το δίκαιο περιορίζει την ισχύ ή εάν η μετρημένη ισχύς επαναγράφει το δίκαιο.
The Aegean and Israel’s Turkish Perimeter Doctrine
Η απόφαση της Τουρκίας να μην προσχωρήσει στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) δεν ήταν διαδικαστική. Ήταν στρατηγική.
Παραμένοντας εκτός του πλαισίου της συνθήκης, ενώ αμφισβητεί την ερμηνεία της, η Άγκυρα εξασφάλισε μέγιστη ευελιξία κινήσεων. Στο Αιγαίο, αυτό εκδηλώνεται ως προσπάθεια να αποτραπεί η Ελλάδα από την άσκηση ενός δικαιώματος που αναγνωρίζεται από την UNCLOS: την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Η ανακοίνωση του τουρκικού κοινοβουλίου το 1995 ότι μια τέτοια κίνηση θα συνιστούσε casus belli, είναι ακόμη σε ισχύ. Ο διάλογος συνεχίζεται. Η απειλή πολέμου παραμένει. Αυτή η δυαδικότητα δεν είναι αντίφαση. Είναι σχεδιασμένη.
Η μέθοδος επαναλαμβάνεται. Ναυτικές αναγγελίες ( NAVTEX) χωρίς ημερομηνία λήξης, που καλύπτουν το Αιγαίο για απροσδιόριστη διάρκεια. Ερευνητικά σκάφη με πολεμική συνοδεία. Χαρτογραφικές επικαλύψεις που επιβάλλονται σε αναγνωρισμένες δικαιοδοσίες, συμπεριλαμβανομένων χαρτών θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού με κρατική στήριξη, οι οποίοι κατανέμουν θαλάσσιες ζώνες πέραν αναγνωρισμένων ορίων.
Ενστάσεις που κατατίθενται πριν από κυριαρχικές πράξεις.
Κάθε κίνηση παρουσιάζεται ως τεχνική ή αμυντική. Συλλογικά, όμως, αναπροσαρμόζουν την κανονικότητα στη θάλασσα.
Θαλάσσια πάρκα, οριοθετήσεις Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών (ΑΟΖ), υποθαλάσσια καλώδια και ερευνητικά τεμάχια νότια της Κρήτης και της Κύπρου παύουν να είναι περιβαλλοντικές ή εμπορικές πρωτοβουλίες. Μετατρέπονται σε σημεία πίεσης, τα οποία διαχειρίζονται περιπολικά και ανακοινωθέντα, ενσωματωμένα στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η Κύπρος παραμένει το πλέον ώριμο πεδίο δοκιμής. Η Άγκυρα απορρίπτει τις θαλάσσιες συμφωνίες της Δημοκρατίας ελλείψει συναίνεσης των Τουρκοκυπρίων, αμφισβητεί τις γεωτρητικές δραστηριότητες και αντιδρά δυναμικά σε αμυντικές προμήθειες της Λευκωσίας.
Το νησί αντιμετωπίζεται όχι ως εδραιωμένο ευρωπαϊκό κράτος, αλλά ως οντότητα υπό όρους, της οποίας το καθεστώς διατηρείται μόνιμα υπό αίρεση.
Η πίεση ασκείται κάτω από το κατώφλι ρήξης, με ακρίβεια που συντηρεί την αβεβαιότητα. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα είναι μοχλός πίεσης.
Στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα, η στάση δεν είναι μόνο πολιτική. Είναι επιχειρησιακή. Υποδομές οπλισμένων UAV, εκτεταμένη αντιπλοϊκή κάλυψη και εγκαταστάσεις σημάτων πληροφοριών διευρύνουν την τουρκική εμβέλεια σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό που παρουσιάζεται ως άλυτο καθεστώς λειτουργεί στην πράξη ως προωθημένο επιχειρησιακό βάθος.
Το ναυτικό μνημόνιο του 2019 με τις αρχές της Τρίπολης στη Λιβύη επέκτεινε αυτή την αρχιτεκτονική προς δυσμάς. Χαράχθηκε ένας διάδρομος στη Μεσόγειο, που τέμνει ελληνικές αξιώσεις κοντά στην Κρήτη.
Μεταγενέστερες γεωλογικές συμφωνίες, αδειοδοτικοί γύροι και επιχειρησιακά βήματα μετατρέπουν αυτή τη γραμμή σε πράξη.
Ο στόχος δεν είναι η άμεση εξόρυξη. Είναι η εδραίωση θέσης. Μια αξίωση που επαναλαμβάνεται, τεκμηριώνεται και εφαρμόζεται εν μέρει αποκτά επιχειρησιακό βάρος ανεξαρτήτως διαμαρτυρίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απορρίψει επισήμως τη νομική εγκυρότητα αυτού του διαδρόμου. Ενδεχόμενη κινητοποίηση του ΝΑΤΟ για την υπεράσπισή του θα ερχόταν σε άμεση σύγκρουση με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Στη Μαύρη Θάλασσα, η Άγκυρα εφαρμόζει διαφορετικό εργαλείο, ακολουθώντας την Συνθήκη του Μοντρέ.
Ασκεί ρόλο κλειδοκράτωρα, όπως αποδείχθηκε στον πόλεμο της Ουκρανίας, ενώ παράλληλα επεκτείνει τις υπεράκτιες ενεργειακές της δυνατότητες.
Υφαλοκρηπίδες, στενά και διάδρομοι συσσωρεύονται ως περιουσιακά στοιχεία. Η γεωγραφία αντιμετωπίζεται ως κεφάλαιο και αξιοποιείται επιχειρησιακά.
Οι εγγυήσεις συμμαχιών δεν υπερβαίνουν τα νομικά και πολιτικά πλαίσια. Η ίδια λογική διέπει την βόρεια Συρία, το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, τη Λιβύη και το Κέρας της Αφρικής.
Η στρατιωτική παγίωση κατά μήκος των συριακών συνόρων, η μόνιμη παρουσία στην Κύπρο, οι αξιώσεις διαδρόμων στην κεντρική Μεσόγειο και τα πλαίσια ασφάλειας στη Σομαλία δεν αποτελούν διακριτές πολιτικές. Συνιστούν την δημιουργία στρωμάτων στρατηγικού βάθους για την Άγκυρα.
Η Τουρκία τα ενσωματώνει όλα αυτά ως περίμετρο, η οποία ενισχύεται πλέον από δημόσια επιδειχθείσα ικανότητα βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.
Το Ισραήλ αναλύει την Τουρκία ως δομή συνολικά.
Για το Ισραήλ, η Τουρκία αξιολογείται μέσω του δόγματος της τουρκικής περιμέτρου, που αφορά μια ενοποιημένη ανάγνωση όλων των περιοχών τριβής, των στρατιωτικών κινήσεων και των προωθημένων προβολών ως ενιαίου, διευρυνόμενου στρατηγικού τόξου.
Το Αιγαίο αξιολογείται παράλληλα με την εδραιωμένη παρουσία στη βόρεια Κύπρο, την βόρεια Συρία, τον διάδρομο μέσω Λιβύης, τα Στενά της Μαύρης Θάλασσας και το αποτύπωμα ασφάλειας στο Κέρας της Αφρικής.
Κανένα από αυτά τα θέατρα " μάχης" δεν αντιμετωπίζεται αποσπασματικά. Κάθε τουρκική ναυτική ανάπτυξη, κάθε αναγγελία γεώτρησης, κάθε κοινοβουλευτική απειλή πολέμου, κάθε παρουσία μη επανδρωμένου συστήματος, κάθε εδραίωση βάσης πέραν των συριακών συνόρων ή συμφωνία στην Τρίπολη ή στο Μογκαντίσου, εντάσσεται σε συνεχή στρατηγική αξιολόγηση.
Η τουρκική περίμετρος χαρτογραφείται, παρακολουθείται και μοντελοποιείται. Η απουσία κοινών χερσαίων συνόρων δεν δημιουργεί απόσταση. Καταργεί την ψευδαίσθηση του τι ετοιμάζει μεθοδικά η Τουρκία.
Αυτή η στάση δεν είναι ρητορική. Αντανακλά μια ιστορική οθωμανική μνήμη.
Το σύγχρονο Ιράν απέδειξε ότι οι απειλές ωριμάζουν σε περιφερειακά πεδία πριν αποκρυσταλλωθούν σε άμεσο πολεμικό μέτωπο.
Το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν έδειξε πώς η εδραιωμένη συμβατική ισχύς μπορεί να μεταβάλει απότομα την στρατηγική ισορροπία.
Σε απάντηση, το Ισραήλ επέκτεινε την εμβέλειά του, ενίσχυσε την πολυστρωματική άμυνά του, ενοποίησε πληροφορίες και πλήγματα, και εξάλειψε τον διαχωρισμό των πολεμικών θεάτρων. Αυτές οι προσαρμογές παραμένουν ενσωματωμένες.
Η σύγκλιση μεταξύ χώρου υπό τουρκικό έλεγχο και ιρανικών επιχειρησιακών δικτύων δεν είναι θεωρητική.
Οικονομικοί αγωγοί που λειτουργούν από τουρκικό έδαφος, δικαιοδοσίες και τυφλά σημεία πληροφοριών δημιουργούν επικάλυψη. Η επικάλυψη δημιουργεί ευπάθεια.
Η Τουρκία δεν είναι ούτε το Ιράν ούτε το Ιράκ της δεκαετίας του 1990.
Είναι μέλος του ΝΑΤΟ με αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία, δυναμική ηγεσία και ένοπλες δυνάμεις που συνδυάζουν παλαιές πλατφόρμες με εγχώρια drones, ναυτική επέκταση και αυξανόμενο πυραυλικό απόθεμα, παράλληλα με στρατηγική ενεργειακή υποδομή στη μεσογειακή της ακτογραμμή που έχει κατασκευαστεί υπό ρωσική ιδιοκτησία και στρατηγική εξάρτηση, και συνοδεύεται από δηλωμένες φιλοδοξίες για ανεξάρτητη ικανότητα πυρηνικού καυσίμου.
Οι τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών της επιχειρούν πέραν των συνόρων με αυτοπεποίθηση.
Η ηγεσία της Άγκυρας πλαισιώνει τις διαφορές ως ζητήματα κυριαρχίας και κινητοποιεί εθνική συναίνεση αναλόγως. Αυτά τα χαρακτηριστικά ορίζουν ένα κράτος που εφαρμόζει κλιμακωτή στρατιωτική πίεση σε μεγάλη κλίμακα.
Η συνάφεια με την εθνική ασφάλεια του Ισραήλ είναι δομική.
Η θαλάσσια υποδομή που συνδέει το Ισραήλ με την Ευρώπη μέσω Κύπρου και Ελλάδας διασχίζει ύδατα που η Άγκυρα αμφισβητεί, συμπεριλαμβανομένων υποθαλάσσιων ενεργειακών διασυνδέσεων που διέρχονται από αυτές τις ζώνες.
Η διάταξη δυνάμεων του Ισραήλ, ο σχεδιασμός προμηθειών και τα πλαίσια διαλειτουργικότητας με Αθήνα και Λευκωσία ευθυγραμμίζονται με αυτή την αξιολόγηση σε αέρα, θάλασσα και πληροφορίες.
Η Ερυθρά Θάλασσα και το Κέρας της Αφρικής τέμνονται άμεσα με τουρκικές ρυθμίσεις ασφάλειας και ενεργειακές τοποθετήσεις.
Αυτά τα θέατρα παρακολουθούνται ως ενιαίο σύστημα και ενσωματώνονται στον σχεδιασμό εκτάκτων καταστάσεων και στη μακράς εμβέλειας ετοιμότητα.
Η Ευρώπη την ίδια στιγμή συνεχίζει να διαχωρίζει ό,τι είναι δομικά ενοποιημένο.
Η οικονομική έκθεση και η εξάρτηση από συμμαχίες υπαγορεύουν αυτοσυγκράτηση. Εκδίδονται μόνο δηλώσεις. Οι κύκλοι επαναλαμβάνονται. Η μέθοδος παγιώνεται. Η ασάφεια στη θάλασσα μετατρέπεται σε επιχειρησιακό δεδομένο για την Τουρκία όμως.
Στην Ιερουσαλήμ, οι αξιολογήσεις οικοδομούνται πάνω σε άξονες και όχι σε εντυπώσεις. Το Αιγαίο διαβάζεται ως πρόθεση εν κινήσει. Αυτή η ανάγνωση καθορίζει τη στάση. Η στάση διαμορφώνει την ικανότητα. Η ικανότητα διατηρεί την επιλογή.
Το Αιγαίο δεν είναι παρατήρηση. Είναι έγκαιρη προειδοποίηση. Οι δείκτες ενσωματώνονται. Οι προσαρμογές εκτελούνται.
Καμία επέκταση της τουρκικής ισχύος δεν βρίσκεται πέραν του επιχειρησιακού ορίζοντα του Ισραήλ”, καταλήγει ο ίδιος.
