Ισραηλινές πηγές αποκάλυψαν ότι η πολιτική ηγεσία ενημέρωσε τον στρατό για την πρόθεσή της να δημιουργήσει μια «κοινή στρατιωτική δύναμη επέμβασης» με την Ελλάδα και την Κύπρο, με στόχο την αντιμετώπιση των τουρκικών κινήσεων στην ανατολική Μεσόγειο.
Πολιτικές πηγές και πηγές ασφαλείας δήλωσαν στην εφημερίδα Yedioth Ahronoth ότι η πολιτική ηγεσία στο Ισραήλ, με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον υπουργό Άμυνας Γιεσραέλ Κατζ, ενημέρωσε επίσημα τον ισραηλινό στρατό για την πρόθεση σύστασης της δύναμης, με στόχο την αντιμετώπιση των κινήσεων της Τουρκίας και την αποτροπή του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με τις καταγγελίες για «εχθρικές πολιτικές του προς τα ισραηλινά και περιφερειακά συμφέροντα».
Το Ισραήλ, διέψευσε επισήμως μια ελληνική αναφορά περί συγκεκριμένων σχεδίων , ενώ αντίστοιχα επιβεβαίωσε την προαναφερθείσα εγχώρια πηγή, δίνοντας το «πράσινο φως» για την εκκίνηση του επιχειρησιακού σχεδιασμού του πλάνου, χωρίς όμως ακόμα να προχωρήσει σε εφαρμογή του.
Με αυτήν την «απειλή» ασκεί έμμεση πίεση στην Τουρκία, θεωρώντας ότι ο Ερντογάν «ακούει τον Τραμπ και επηρεάζεται από τα αμερικανικά μηνύματα».
Στόχος αυτής της κίνησης, είναι η επανεξέταση των θέσεων της Άγκυρας, ιδίως όσον αφορά τις τουρκικές στρατιωτικές κινήσεις κοντά στα συριακά σύνορα, όπου η Τουρκία επεκτείνει την παρουσία της από την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ, αναπτύσσοντας συστήματα ραντάρ και συστοιχίες αεράμυνας που θα μπορούσαν να περιορίσουν την ελευθερία των αεροπορικών επιχειρήσεων του Ισραήλ.
Αυτή η απειλή εντάσσεται στο πλαίσιο της βαθιάς στρατιωτικής και στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου, η οποία συνεχίζεται εδώ και χρόνια και ενσωματώνεται σε κοινές αεροπορικές, θαλάσσιες και χερσαίες ασκήσεις που αποσκοπούν στην προστασία κοινών συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο, ιδίως στην εξερεύνηση φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Η Τουρκία και η διεθνώς μη αναγνωρισμένη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» διεκδικεί δικαιώματα σε περιοχές που ανήκουν στην Κύπρο, την Ελλάδα και το Ισραήλ.
Παράλληλα, υπάρχει και η διαμάχη ανάμεσα σε Ελλάδα-Τουρκία αναφορικά με την κυριαρχία μικρών νησιών στα ανοιχτά των τουρκικών ακτών. Αυτή η διαμάχη, υπάρχει για χρόνια και πάντα εγκυμονεί τους κινδύνους μιας πιο έντονης αντιπαράθεσης.
Και η Ελλάδα και η Τουρκία είναι μέλη του ΝΑΤΟ, ωστόσο αυτή η εχθρότητα επιδεινώθηκε έντονα από το 1974 και πάντα υπάρχει η πιθανότητα μιας γενικευμένης έντασης.
Η Yedioth Ahronoth αναφέρει ότι «από στρατιωτική άποψη, ο τουρκικός στρατός έχει σαφές πλεονέκτημα έναντι της Ελλάδας όσον αφορά το μέγεθος, τον χερσαίο και θαλάσσιο εξοπλισμό και τις σύγχρονες αμυντικές βιομηχανίες. Αλλά η αδυναμία του έγκειται στην αεροπορία του, η οποία είναι σχετικά λιγότερο ανεπτυγμένη. Εδώ ακριβώς έρχεται το Ισραήλ ως παράγοντας ριζικής αλλαγής.
Αν το Ισραήλ ενταχθεί επίσημα σε αυτόν τον άξονα και θέσει στη διάθεση της συμμαχίας τις ανώτερες αεροπορικές του δυνατότητες, τις πληροφορίες και τις προηγμένες τεχνολογικές του δυνατότητες, η ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσε να ανατραπεί, αναγκάζοντας τον Ερντογάν να το σκεφτεί δύο φορές πριν εμπλακεί σε οποιαδήποτε αντιπαράθεση με την Ελλάδα ή το Τελ Αβίβ».
Στόχος δεν είναι να συγκρουστούν με την Τουρκία αλλά, όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα, να επαναπροσδιορίσουν τις θέσεις τους και «η Άγκυρα να περιορίσει τις περιφερειακές της φιλοδοξίες, ιδίως εκείνες που στοχεύουν τα ζωτικά συμφέροντα του Ισραήλ. Η Ιερουσαλήμ θεωρεί την παρουσία τουρκικών δυνάμεων στη Γάζα, ακόμη και εντός μιας διεθνούς δύναμης, ως άμεση στρατηγική απειλή, δεδομένης της δεδηλωμένης υποστήριξης του Ερντογάν προς τη Χαμάς».
Στο αρχηγείο του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων στο Κιριάτ, βρίσκονται σε εξέλιξη ορισμένες προκαταρκτικές μελέτες και θεωρητικός σχεδιασμός, αλλά δεν έχει ληφθεί καμία εκτελεστική απόφαση, ούτε έχουν διατεθεί πραγματικοί πόροι. Το πιο σημαντικό είναι ότι ο στρατός δεν έχει λάβει εντολή να αναλάβει δράση.
Ωστόσο, οι διαρροές από τα μέσα ενημέρωσης, ιδίως από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, χρησιμοποιούνται ως ψυχολογικό και πολιτικό εργαλείο.
Όπως εξηγεί η ισραηλινή εφημερίδα Yedioth Ahronoth, ο στόχος δεν είναι η άμεση σύσταση της δύναμης, αλλά μάλλον να αναγκαστεί η Τουρκία να εξετάσει τη σκοπιμότητά της και να παροτρύνει τον Ερντογάν να επανεκτιμήσει την πολιτική της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο «πριν είναι πολύ αργά».
Στόχος δεν είναι η άμεση σύσταση της εν λόγω δύναμης, αλλά ο εξαναγκασμός της Τουρκίας να επανεξετάσει την σκοπιμότητά της.
Tην ίδια στιγμή το ynetnews αναφέρει:
Η συνεργασία ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου, συμπεριλαμβανομένων κοινών αεροπορικών, χερσαίων και ναυτικών ασκήσεων, συνεχίζεται εδώ και αρκετά χρόνια. Ενώ Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν διαψεύσει ένα ελληνικό δημοσίευμα που ισχυριζόταν ότι οι τρεις χώρες σκοπεύουν να σχηματίσουν μια «κοινή δύναμη επέμβασης», το ynet πληροφορήθηκε ότι το πολιτικό κλιμάκιο έχει ήδη ενημερώσει τον Ισραηλινό Στρατό για ένα τέτοιο σχέδιο και μάλιστα έχει εκδώσει οδηγίες για την έναρξη του προκαταρκτικού σχεδιασμού.
Ωστόσο, δεν έχουν ληφθεί συγκεκριμένα βήματα και οι στρατιωτικοί σχεδιαστές στο Τελ Αβίβ αναμένουν περαιτέρω οδηγίες από τον πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου και τον υπουργό Άμυνας Ισραήλ Κατζ. Προς το παρόν, η κυβέρνηση έχει δώσει εντολή στον Ισραηλινό Στρατό να μην προχωρήσει πέρα από το αρχικό στάδιο σχεδιασμού.
Η προσοχή είναι κατανοητή. Εάν συσταθεί, η κύρια αποστολή μιας ελληνο-ισραηλινο-κυπριακής δύναμης επέμβασης πιθανότατα θα είναι η αντιμετώπιση της τουρκικής δραστηριότητας στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου.
Η οραματιζόμενη δύναμη θα προστατεύει τα οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα του Ισραήλ, της Ελλάδας, της Κύπρου και ενδεχομένως της Αιγύπτου στην περιοχή. Αυτό περιλαμβάνει την υπεράσπιση των υπεράκτιων ζωνών παραγωγής φυσικού αερίου και πετρελαίου και των αλιευτικών δικαιωμάτων σε περιοχές που διεκδικούνται από την Τουρκία και την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου, μια αυτοανακηρυχθείσα οντότητα που δημιουργήθηκε μετά την εισβολή της Τουρκίας στο νησί το 1974.
Θα περιλαμβάνει επίσης την προστασία του προτεινόμενου αγωγού φυσικού αερίου του Ισραήλ προς την Ευρώπη, στον οποίο τίθεται αντίθετα η Τουρκία, και θα μπορούσε να επεκταθεί σε εδαφικές διαφορές μεταξύ αυτής και της Ελλάδας σχετικά με ζητήματα κυριαρχίας σε πολλά νησιά του Αιγαίου. Ο στρατός της Τουρκίας, ιδίως το ναυτικό και οι χερσαίες δυνάμεις της, είναι μεγαλύτερος, ισχυρότερος και πιο σύγχρονος από τον ελληνικό. Η Άγκυρα κατέχει επίσης σαφές πλεονέκτημα στην αμυντική βιομηχανία, χάρη στην ταχέως αναπτυσσόμενη στρατιωτική βιομηχανία της Τουρκίας.
Ωστόσο, η αεροπορία της Τουρκίας είναι σχετικά αδύναμη. Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας πιστεύουν ότι εάν το Ισραήλ ενώσει τις δυνάμεις του με την Ελλάδα και την ελληνική Κύπρο, συνεισφέροντας τις αεροπορικές και νοημοσύνης δυνατότητες των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά την ισορροπία δυνάμεων στην ανατολική Μεσόγειο, ενδεχομένως αποτρέποντας τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από την κλιμάκωση των εντάσεων με την Αθήνα υπό τέτοιες συνθήκες. Ωστόσο, ο πρωταρχικός στρατηγικός στόχος του Ισραήλ στην επιδίωξη αυτής της συμμαχίας δεν είναι η άμεση αντιπαράθεση με την Τουρκία, αλλά η δημιουργία ενός πλευρικού αποτρεπτικού μέσου. Στόχος είναι ο περιορισμός της αυξανόμενης στρατιωτικής παρουσίας του Ερντογάν κατά μήκος των βόρειων και νότιων συνόρων του Ισραήλ.
Από την κατάρρευση του καθεστώτος του Μπασάρ Άσαντ στη Συρία, η Τουρκία έχει κινηθεί επιθετικά για να μεγαλώσει τη στρατιωτική και πολιτική της παρουσία στη χώρα. Αυτό περιλαμβάνει την ανάπτυξη συστημάτων ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης και συστοιχιών αεράμυνας που θα μπορούσαν να περιορίσουν δραματικά την ελευθερία εναέριας επιχείρησης του Ισραήλ πάνω από τη Συρία, το Ιράκ, ακόμη και το Ιράν, περιορίζοντας τις στρατηγικές επιλογές του IDF και την ικανότητά του να αποτελέσει αξιόπιστη απειλή για την ίδια την Τουρκία σε περίπτωση μελλοντικής σύγκρουσης, τροφοδοτούμενη από την ολοένα και πιο εχθρική στάση του Ερντογάν απέναντι στο Ισραήλ.
Η πιθανή ένταξη τουρκικών στρατευμάτων στην προτεινόμενη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF) για τη Γάζα, όπως περιγράφεται στο ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, θεωρείται στην Ιερουσαλήμ ως άμεση απειλή. Το Ισραήλ αντιτίθεται σθεναρά στη συμμετοχή της Τουρκίας στην ISF, υποστηρίζοντας ότι θα περιόριζε την επιχειρησιακή ελευθερία του IDF για να αποτρέψει τη Χαμάς από την ανοικοδόμηση της στρατιωτικής της υποδομής στη Λωρίδα της Γάζας. Η ανοιχτή υποστήριξη του Ερντογάν προς τη Χαμάς έχει εντείνει περαιτέρω τις ανησυχίες του Ισραήλ.
Αυτός μπορεί να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Ερντογάν ασκεί πιέσεις στον Τραμπ για να επιτρέψει την τουρκική εμπλοκή, παρά τις έντονες αντιρρήσεις του Ισραήλ. Σε απάντηση, το Ισραήλ φαίνεται να σηματοδοτεί τη δική του πιθανή αντίθετη κίνηση: προωθώντας την ιδέα μιας κοινής δύναμης επέμβασης με την Ελλάδα και την Κύπρο. Μια τέτοια συμμαχία θα αποτελούσε πολιτικό και στρατιωτικό αντίβαρο στις απειλές και την εχθρότητα που δέχεται το Ισραήλ από την Τουρκία τόσο στο βόρειο όσο και στο νότιο μέτωπό του.
Το Ισραήλ δεν επιθυμεί άμεση στρατιωτική σύγκρουση με την Τουρκία. Ωστόσο, δεδομένων των πολιτικών του Ερντογάν και των στενών δεσμών του με τον Τραμπ, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι βλέπουν την ανάγκη να στείλουν μια σαφή προειδοποίηση, στρατηγική και συμβολική, ευθυγραμμιζόμενοι με τους ιστορικούς (και κυρίως χριστιανούς) αντιπάλους της Τουρκίας στην περιοχή.
Ωστόσο, η προτεινόμενη κοινή δύναμη επέμβασης παραμένει στο στάδιο της σύλληψης. Ενώ ο προκαταρκτικός σχεδιασμός βρίσκεται σε εξέλιξη στο αρχηγείο των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, δεν έχουν ληφθεί συγκεκριμένα βήματα. Μέχρι στιγμής, η ιδέα υπάρχει κυρίως μέσω ρεπορτάζ των περιφερειακών μέσων ενημέρωσης, ιδίως στην Ελλάδα, με σκοπό, όπως φαίνεται, να σηματοδοτήσει στην Άγκυρα ότι η επιλογή είναι στο τραπέζι και να πιέσει τον Ερντογάν και τον υπουργό Εξωτερικών του, Χακάν Φιντάν, να επανεξετάσουν την προσέγγισή τους.
