Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, έχει φροντίσει με διαρροές να κάνει δημοσίως γνωστή, έστω και ανεπίσημα, τη διαφωνία του με τον πόλεμο στο Ιράν.
Μάλιστα οι τελευταίες πληροφορίες τον εμφανίζουν έτοιμο να αναλάβει την σημαντικότερη αποστολή στην πολιτική του καριέρα μέχρι τώρα: Να ηγηθεί των προσπαθειών για τερματισμό της σύγκρουσης την οποία εξ αρχής αντιλαμβανόταν ως «κακή ιδέα», χαρακτηρίζοντας ιδιαίτερα αισιόδοξες τις εκτιμήσεις για την εξέλιξή της και ιδιαίτερα για την δυνατότητα ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος.
Οι «ανησυχίες» του επιβεβαιώθηκαν και πλέον φαίνεται να κερδίζει έδαφος στην εν εξελίξει διαμάχη στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης. Ταυτόχρονα ως ένας φιλόδοξος πολιτικός – με βλέψεις για την προεδρία των ΗΠΑ – ενισχύει το προφίλ και τη δημοφιλία του σε μια αμερικανική κοινωνία που σε υψηλά ποσοστά – ακόμη και στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικάνων – αποδοκιμάζει τις επιχειρήσεις στο Ιράν.
Ο Βανς έχει ήδη πραγματοποιήσει πολλαπλές τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει συναντηθεί με Άραβες συμμάχους των ΗΠΑ από τον Κόλπο και έχει εμπλακεί σε έμμεσες επικοινωνίες με το Ιράν. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, ο Βανς έχει «εκτενώς εμπλακεί» στη διπλωματία με το Ιράν, τόσο πριν από τον πόλεμο όσο και τις τελευταίες ημέρες. Αναμένεται μάλιστα να είναι ο βασικός διαπραγματευτής των ΗΠΑ σε ενδεχόμενες ειρηνευτικές συνομιλίες, καθώς αποτελεί και τον κορυφαίο της ομάδας στον Λευκό Οίκο που τάσσεται υπέρ του τερματισμού της σύγκρουσης.
Μάλιστα ο Τραμπ επισημοποίησε – σε κάποιο βαθμό – τον ρόλο του Βανς στην τελευταία συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου την Πέμπτη, ζητώντας του ενημέρωση για το Ιράν και σημειώνοντας ότι συνεργάζεται ήδη με τους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, τους ειδικούς απεσταλμένους του Προέδρου για τις διαπραγματεύσεις.
Τηλεφωνική σύγκρουση με Νετανιάχου – «Τον παραπλάνησες»
Ένα «πρόωρο», όπως το χαρακτηρίζει το Τελ Αβίβ, τέλος στον πόλεμο, αποτελεί και τον μεγάλο φόβο της ισραηλινής ηγεσίας, που επιδιώκει τη συνέχιση αλλά και την κλιμάκωση της σύγκρουσης, εκτιμώντας πως μπορεί να οδηγήσει στο τέλος του ιρανικού καθεστώτος, το οποίο αναγνωρίζει ως υπαρξιακή απειλή για το εβραϊκό κράτος. Σύμβουλοι του Βανς, αλλά και αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου, διαρρέουν στο Axios πως υπάρχουν υποψίες ότι «κάποιοι» στην ισραηλινή κυβέρνηση επιχειρούν να δυσφημίσουν και να υπονομεύσουν τον Τραμπ, πιθανώς επειδή δεν τον θεωρούν τόσο «σκληροπυρηνικό».
Το κλίμα φαίνεται να έγινε ακόμη πιο εκρηκτικό μετά από μια θυελλώδη τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ που εξελίχθηκε σε κατά μέτωπο σύγκρουση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, κατά τη διάρκεια της συνομιλίας ο Βανς επέκρινε τον Νετανιάχου για το γεγονός ότι αρκετές από τις προβλέψεις του για τον πόλεμο αποδείχθηκαν «υπερβολικά αισιόδοξες», ιδίως όσον αφορά την πιθανότητα εξέγερσης που θα ανέτρεπε το καθεστώς. Την πληροφορία για το επεισόδιο επιβεβαίωσε και ισραηλινή πηγή.
«Πριν από τον πόλεμο, ο Νετανιάχου παρουσίασε στον Πρόεδρο τον πόλεμο στο Ιράν ως κάτι εύκολο και την αλλαγή καθεστώτος πολύ πιο πιθανή απ’ ό,τι ήταν στην πραγματικότητα. Και ο αντιπρόεδρος είχε σαφή εικόνα για αυτές τις εκτιμήσεις», δήλωσε αμερικανική πηγή.
Την επόμενη ημέρα της τηλεφωνικής επικοινωνίας, δεξιό ισραηλινό έντυπο ανέφερε ότι ο Βανς επιτέθηκε στον Νετανιάχου και σχετικά με τη βία εποίκων κατά Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη. Πολλαπλές πηγές χαρακτήρισαν το δημοσίευμα ψευδές, ενώ σύμβουλοι του Βανς υποψιάστηκαν διαρροή από ισραηλινή πλευρά με στόχο να φανεί ο Βανς ως αντίθετος με μια κεντρική θέση του Τραμπ, ο οποίος υποστηρίζει ανοιχτά τις ενέργειες του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη.
Σύμβουλοί του Βανς τονίζουν ότι στηρίζει το Ισραήλ, αλλά «ανησυχεί για πιθανές αποκλίσεις στόχων μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ» όσο συνεχίζεται ο πόλεμος. Βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ, ο Βανς έχει δηλώσει στην Washington Post πως «πρέπει να αποφύγουμε την επανάληψη των λαθών του παρελθόντος, αλλά και να μην υπερερμηνεύσουμε τα διδάγματα του παρελθόντος».
Σε κάθε περίπτωση, και καθώς πληθαίνουν οι διαρροές για τη διαφοροποίηση του σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν, πηγή κοντά στον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ έσπευσε να διευκρινίσει ότι ο Τζ. Ντ. Βανς «έχει τις δικές του απόψεις, αλλά θα κινηθεί βάσει των οδηγιών του Προέδρου και θα προσπαθήσει να πετύχει ένα αποτέλεσμα που να τον ικανοποιεί».
«Αν δεν μπορεί να κλείσει συμφωνία ο Βανς… δεν θα μπορέσει κανένας»
Η υψηλή θέση του Βανς στην κυβέρνηση και η καλά τεκμηριωμένη αντίθεσή του σε ανοιχτές, μακροχρόνιες στρατιωτικές εμπλοκές στο εξωτερικό τον καθιστούν, σύμφωνα με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, πιο ελκυστικό συνομιλητή για το Ιράν σε σχέση με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ, οι οποίοι είχαν ηγηθεί δύο προηγούμενων γύρων αποτυχημένων συνομιλιών. Εν μέρει για αυτούς τους λόγους, ο ίδιος Γουίτκοφ φέρεται να πρότεινε τον Βανς ως επικεφαλής διαπραγματευτή.
«Αν οι Ιρανοί δεν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία με τον Βανς, τότε δεν θα υπάρξει συμφωνία. Είναι η καλύτερη επιλογή που θα έχουν», σχολίασε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης. Άλλη πηγή από τον Λευκό Οίκο επιχείρησε να μετριάσει τη φημολογία, λέγοντας ότι οι Γουίτκοφ και Κούσνερ «συνεχίζουν το έργο τους και ο αντιπρόεδρος είναι έτοιμος να αναλάβει τον ρόλο του αν ωριμάσουν οι συνθήκες για διαπραγματεύσεις». «Αλλά δεν βρισκόμαστε ακόμη εκεί. Οι Ιρανοί πρέπει να αποφασίσουν αν και πώς θέλουν να προσέλθουν στο τραπέζι», κατέληξε.
