Σε τροχιά εκτεταμένης αναβάθμισης εισέρχεται η Τουρκική Πολεμική Αεροπορία για την περίοδο 2026-2030, με ένα πολυεπίπεδο εξοπλιστικό πρόγραμμα που στοχεύει στη διεύρυνση του στόλου, την αύξηση της διαθεσιμότητας και την ενίσχυση της επιχειρησιακής αντοχής.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού περιλαμβάνονται η προμήθεια 40 F-16 Block 70 Viper, ο εκσυγχρονισμός 173 αεροσκαφών στο πρότυπο Özgür-2, καθώς και η πιθανή ένταξη έως 44 Eurofighter Typhoon Tranche 3A και 4. Παράλληλα, προωθούνται τα μη επανδρωμένα προγράμματα Kızılelma και Anka-3, με έμφαση στη συνεργασία επανδρωμένων και μη επανδρωμένων πλατφορμών.
Η τουρκική στρατηγική δείχνει να επενδύει στη μαζικότητα, στη δυνατότητα κορεσμού αεράμυνας και στη δημιουργία επιχειρησιακού βάθους σε ενδεχόμενο παρατεταμένης κρίσης.
Η ελληνική προσέγγιση
Από την πλευρά της, η Ελλάδα έχει ακολουθήσει διαφορετική κατεύθυνση, δίνοντας έμφαση στην ποιοτική υπεροχή και στη δικτυοκεντρική επιχειρησιακή λειτουργία.
Τα Rafale με πυραύλους Meteor, τα αναβαθμισμένα F-16 Viper και η διασύνδεσή τους με ναυτικές και αντιαεροπορικές μονάδες συνθέτουν ένα ενιαίο πλέγμα αποτροπής. Σημαντικός παράγοντας παραμένει και το επίπεδο εκπαίδευσης των ιπταμένων, που θεωρείται κρίσιμο σε περιβάλλον υψηλής έντασης.
Το επιχειρησιακό ερώτημα σε ένα ενδεχόμενο σενάριο κλιμάκωσης στο Αιγαίο δεν αφορά μόνο τον αριθμό των διαθέσιμων αεροσκαφών, αλλά την ικανότητα έγκαιρου εντοπισμού, πρώτου πλήγματος και διατήρησης συνοχής υπό πίεση.
Ισραηλινά συστήματα και πολυεπίπεδη άμυνα
Παράλληλα, η Αθήνα προχωρά στην ενίσχυση της αεράμυνας και των δυνατοτήτων επιτήρησης μέσω συνεργασιών με ισραηλινές εταιρείες όπως οι Elbit, Rafael και IAI.
Τα συστήματα αυτά αφορούν, μεταξύ άλλων, αντι-drone τεχνολογίες, αντιαεροπορική και αντιπυραυλική προστασία, καθώς και δυνατότητες πλήγματος μεγάλης ακτίνας. Εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλέγμα άμυνας που έχει περιγραφεί ως «Ασπίδα του Αχιλλέα», με στόχο την κάλυψη κρίσιμων περιοχών και νησιωτικών συμπλεγμάτων.
Η ανάπτυξή τους σε νησιά του Αιγαίου ενισχύει τη δυνατότητα ταχείας αντίδρασης απέναντι σε αεροπορικές ή αποβατικές απειλές.
Ο ρόλος των μικροδορυφόρων
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αξιοποίηση μικροδορυφόρων για επιτήρηση και συλλογή πληροφοριών. Σε ενδεχόμενο σενάριο έντασης, οι δυνατότητες παρακολούθησης κινήσεων στόλου, αποβατικών σχηματισμών και UAV αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η τεχνολογία SAR, η οποία επιτρέπει απεικόνιση ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών και φωτισμού, παρέχοντας επιχειρησιακή εικόνα σε 24ωρη βάση. Η συνεργασία με την ICEYE ενισχύει τη συχνότητα κάλυψης περιοχών ενδιαφέροντος.
Παρότι οι υφιστάμενες δυνατότητες δεν αφορούν ακόμη αποκλειστικά στρατιωτικούς δορυφόρους, η κατεύθυνση προς εγχώριο σύστημα SAR ISR και ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες δημιουργεί προϋποθέσεις για ενίσχυση της διαστημικής αυτονομίας.
Νέα ισορροπία στο Αιγαίο
Η περίοδος έως το 2030 αναμένεται να διαμορφώσει μια νέα επιχειρησιακή ισορροπία στο Αιγαίο. Η Τουρκία επενδύει στη μαζικότητα και στην ενσωμάτωση μη επανδρωμένων συστημάτων, ενώ η Ελλάδα δίνει προτεραιότητα στη διαλειτουργικότητα, στην ποιότητα μέσων και στην έγκαιρη πληροφόρηση.
Το τελικό ισοζύγιο δεν θα κριθεί μόνο στους αριθμούς, αλλά στην τεχνολογική ωριμότητα, στην επιχειρησιακή ετοιμότητα και στη διατήρηση αξιόπιστης αποτροπής.
