Μια νέα μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open αναδεικνύει τη μυϊκή δύναμη –και ιδιαίτερα τη δύναμη λαβής– ως έναν από τους πιο αξιόπιστους προγνωστικούς παράγοντες μακροζωίας στις ηλικιωμένες γυναίκες. Η έρευνα παρακολούθησε σχεδόν 5.500 γυναίκες ηλικίας 63-99 ετών για περίπου οκτώ χρόνια, εξετάζοντας τη σχέση μεταξύ μυϊκής δύναμης, κινητικότητας και επιβίωσης.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι γυναίκες με την υψηλότερη δύναμη λαβής εμφάνιζαν περίπου 33% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου, ανεξαρτήτως ηλικίας, χρόνιων παθήσεων, σωματικού βάρους ή επιπέδου αερόβιας δραστηριότητας. Μάλιστα, η συσχέτιση παρέμεινε ισχυρή ακόμη και για όσες δεν ολοκλήρωναν τα συνιστώμενα 150 λεπτά μέτριας άσκησης εβδομαδιαίως ή χρησιμοποιούσαν μπαστούνια και περιπατητήρες, υπογραμμίζοντας τη σημασία της μυϊκής δύναμης για τη μακροζωία.
Μεταξύ 2012 και 2014, οι συμμετέχουσες επισκέφθηκαν τα σπίτια τους, όπου πραγματοποιήθηκαν δοκιμασίες δύναμης λαβής με φορητό δυναμόμετρο και δοκιμασίες αλλαγής από καθιστική σε όρθια στάση. Παράλληλα, φορούσαν επιταχυνσιόμετρα για 7 ημέρες, καταγράφοντας την καθημερινή τους δραστηριότητα και τον τρόπο κίνησης. Τα δεδομένα αυτά συνδυάστηκαν με ιατρικά αρχεία και εθνικές βάσεις δεδομένων για να παρακολουθηθεί η μακροχρόνια επιβίωση των γυναικών.
Η δύναμη λαβής αντικατοπτρίζει την ποιότητα των μυών και την ανθεκτικότητα του οργανισμού. Οι σκελετικοί μύες εμπλέκονται στην αποθήκευση γλυκόζης, στη ρύθμιση του μεταβολισμού και στην επικοινωνία μεταξύ των οργάνων. Η μείωση της μυϊκής δύναμης μπορεί να υποδηλώνει διαταραχές στην ορμονική ισορροπία, την παραγωγή πρωτεϊνών και τα κυτταρικά ενεργειακά συστήματα.
Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι η φλεγμονή δεν επηρεάζει τη σχέση μεταξύ δύναμης και επιβίωσης, υποδηλώνοντας ότι η μυϊκή δύναμη λειτουργεί μέσω πολλαπλών βιολογικών μηχανισμών. Αντίστοιχα, η δοκιμασία αλλαγής από καθιστική σε όρθια στάση, που αντικατοπτρίζει τη δύναμη των κάτω άκρων, συνδέθηκε με τη θνησιμότητα, αλλά λιγότερο ισχυρά από τη δύναμη λαβής.
Παρά τις τρέχουσες συστάσεις για ενδυνάμωση των μυών τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, η μυϊκή ενδυνάμωση παραμένει υποεκτιμημένη, ειδικά στους ηλικιωμένους. Ασκήσεις με λάστιχα, αλτήρες ή το βάρος του σώματος μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τη δύναμη, χωρίς έντονες ή μακρές προπονήσεις. Με κατάλληλα προγράμματα, ακόμη και γυναίκες ηλικίας 80-90 ετών μπορούν να επωφεληθούν σημαντικά.
Η μυϊκή δύναμη δεν επηρεάζει μόνο τη μακροζωία αλλά και την ανεξαρτησία, τη συχνότητα νοσηλειών, την αναπηρία και την πιθανότητα εισαγωγής σε οίκους ευγηρίας. Οι ερευνητές προτείνουν ότι ένα απλό τεστ δύναμης λαβής μπορεί να ενταχθεί στη ρουτίνα ελέγχου υγείας, όπως η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, επιτρέποντας την έγκαιρη παρέμβαση πριν την εμφάνιση σοβαρών προβλημάτων.
Η συνέπεια των ευρημάτων σε όλες τις ηλικιακές και σωματικές κατηγορίες ενισχύει τη θέση ότι η μυϊκή δύναμη αποτελεί κρίσιμο δείκτη υγείας και μακροζωίας για τις ηλικιωμένες γυναίκες.
